Rond
de Xe eeuw maakten de Maya's prachtige papiersoorten van
de schors van de ficus, de enorm grote wilde vijgenbomen
die in Yucatan groeien.
Zij maakten papierdeeg op basis van het spinthout,
dit
is het witte en zachte gedeelte van de boom dat zich
bevindt tussen de donkere schors en het gelijnde
binnenste gedeelte.
Hun techniek bestond erin de schors van de ficus open te
trekken en met een houten hamer te bewerken om zodoende
de "huun" te bekomen waarop ze prachtige kalenders
ontwierpen. Deze fascinerende dokumenten waren over het
algemeen een zinnebeeldige voorstelling van leven en
dood.
De
Azteken van hun kant brachten enkele verbeteringen aan
aan dit recept om het beroemde " Amatl " papier,
eveneens " Amate " genaamd, op punt te stellen. De
Azteken rukten takken af van de agave, een grote
stekelachtige plant waaruit men textielvezels trekt.
De takken werden in een rivier gedompeld om hen
buigzamer te maken en de schors te verwijderen. Zij
bewerkten nadien de materie met een steen, maakten het
oppervlak effen en glad, om zodoende het Amate papier te
bekomen.






Het
amate papier (nahuatl amatl papier), in grote
hoeveelheid gefabriceerd door de Azteken en hun
aanverwanten (de zapoteken en mixteken) tot de periode
van de Verovering (1519-1546), werd heel snel vervangen
door papier van Europese origine. Nochtans bleven de
Otomis, gesitueerd in San Pablito in de staat Puebla in
centraal Mexico, tot op heden verder produceren, volgens
de aloude voorschriften.
Nadat de vezel van de bast van het hout van de
verschillende Ficus variëteiten
(familie van de Moracees) zacht werd gemaakt door hem te
koken op een zacht vuur gedurende verschillende uren in
water waaraan as werd toegevoegd, wordt hij kruisgewijs
in banden gelegd op houten planken om manueel met stenen
kloppers behandeld te worden.
Wanneer de vezels samengesmolten zijn tot een homogeen
tapijt, worden de planken in de zon geplaatst om de
vellen papier te laten drogen, die nadien kunnen
klaargemaakt worden om beschreven te worden.

Onder de zeldzame dokumenten op amate papier die dateren uit de XVIe eeuw die ons bekend zijn, treft men boeken aan die geplooid zijn in accordeon of genaaid zijn in een Codex, maar vooral "mappas". Deze bestaan uit verschillende bladen papier van ongeveer 20 cm op 40 cm, samengebundeld en gelijmd, en verwijzen naar gebeurtenissen vóór en na de Spaanse Verovering, in de streek van Tlapa.
Het geluid van de ambachtslui die de pulp verpletteren tot papier verspreid zich van over de hellingen om te weergalmen in de omtrek van de stad San Pablito, in de Sierra Norte te Puebla.
De kleur en de korrel van het papier hangen af van de schors die gebruikt wordt bij het produceren. De typische koffie kleur komt van de Jonote (familie van de ficus), het wit van de Xalama Limon, en het verzilverde beige van de Mora (familie van de moerbezieboom), om slechts enkele variëteiten te citeren.
Door hun verscheidene jaren ervaring maakten de Otomi ambachtslui verschillende afmetingen en diktes van papier, van posters tot crêpepapier.
De traditie van Amate papier werd behouden omwille van zijn belangrijke rol bij religieuze Otomí ceremonieën. De uitgesneden afbeeldingen stellen verschillende geesten voor, de goede en de kwade, en worden gebruikt tijdens offerande ceremoniën, bijvoorbeeld om een goede maïsoogst af te dwingen, alsook om zieken te genezen. Het rechtse personage wordt de "Heer van het Gebergte" genaamd. Iedere familie moet weten hoe het papier gemaakt wordt alvorens het aan de Chaman te geven opdat hij de personages zou kunnen uitsnijden die passen bij elke ceremonie.
De artiesten van San Pablito maken ingewikkelde werken met deze personages, voornamelijk gebaseerd op voorstellingen van de zon. Zij worden gemaakt in fijn somber papier dat nadien plat wordt gedrukt op een wit blad Amate papier dat nog vochtig is. De artiest tekent niet het motief op het papier, maar maakt direct de uitsnijding volgens zijn creatieve geest en zijn herinneringen. Deze kunst is gekend onder de naam "Amate Picado". Hieronder een eenvoudig motief dat de geest van een ananas illustreert.